ตัดไฝ ติ่งเนื้อ กระเนื้อ หูด โดยแพทย์ พลาสม่า CO2 RF ส่งตรวจเมื่อสงสัย
แพทย์ผิวหนังตรวจก่อนทุกเม็ดว่าเป็นอะไร ไฝธรรมดา กระเนื้อ ติ่งเนื้อ และหูด ใช้พลาสม่า CO2 หรือคลื่นวิทยุจี้ออกใน 15–30 นาที ไฝที่มีลักษณะน่าสงสัยตัดออกทั้งเม็ดและส่งตรวจพยาธิวิทยา
ตรวจก่อน แล้วค่อยเลือกวิธี
ก้อนเล็กบนผิวมีหลายชนิดที่ดูคล้ายกันแต่ต้องจัดการต่างกัน กระเนื้อ (seborrheic keratosis) เป็นตุ่มนูนผิวหยาบสีน้ำตาลที่เพิ่มขึ้นตามอายุ ติ่งเนื้อ (skin tag) เป็นก้อนนิ่มห้อยที่คอ รักแร้ และเปลือกตา หูดเกิดจากไวรัส HPV และแพร่ได้ ไฝ (melanocytic nevus) เป็นกลุ่มเซลล์เม็ดสีที่อาจอยู่ตื้นหรือลึก และบางเม็ดเป็นมะเร็งผิวหนังที่ต้องตัดออกทั้งหมดและส่งตรวจ หมอเก๋ตรวจด้วยกล้องขยายผิว (dermoscopy) ก่อนทุกเม็ด เพื่อแยกชนิดและเลือกวิธีที่เอาออกได้หมดโดยทิ้งรอยน้อย การจี้ไฝที่น่าสงสัยด้วยเลเซอร์โดยไม่ตรวจเป็นสิ่งที่เราไม่ทำ
ใช้หลัก ABCDE คือ Asymmetry รูปร่างไม่สมมาตร Border ขอบไม่เรียบ Color หลายสีในเม็ดเดียว Diameter กว้างกว่า 6 มม. Evolving เปลี่ยนขนาด สี หรือนูนขึ้นในไม่กี่เดือน รวมถึงไฝที่คัน เลือดออก เป็นแผลไม่หาย หรือไฝใหม่ที่ขึ้นหลังอายุ 40 ปี โดยเฉพาะที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และใต้เล็บซึ่งเป็นตำแหน่งพบบ่อยในคนเอเชีย
วิธีที่ใช้และเหมาะกับอะไร
| วิธี | เหมาะกับ | ลักษณะแผล | สะเก็ดหลุด |
|---|---|---|---|
| พลาสม่า (Plexr) | ติ่งเนื้อ กระเนื้อ ไฝแบนตื้น ขี้แมลงวัน หูดเล็ก | ระเหิดชั้นผิวบาง ไม่มีเลือด | 4–7 วัน |
| CO2 เลเซอร์ | ไฝนูน กระเนื้อหนา หูด ก้อนไขมันเล็ก | ตัดและห้ามเลือดพร้อมกัน คุมความลึกละเอียด | 7–10 วัน |
| คลื่นวิทยุ (RF) | ติ่งเนื้อก้าน ไฝนูนขนาดกลาง | ตัดด้วยลวดร้อน แผลเรียบ | 5–10 วัน |
| ตัดเย็บ (excision) | ไฝลึก ไฝเกิน 5–6 มม. และไฝน่าสงสัยทุกเม็ด | แผลเส้นตรง เย็บไหม ส่งชิ้นเนื้อตรวจ | ตัดไหม 5–14 วัน |
| จี้เย็น (cryotherapy) | หูดหลายเม็ด กระเนื้อแบน | ตุ่มพองแล้วแห้ง | 7–14 วัน |
ขั้นตอนในวันทำ
การหายของแผล
ควรรู้ก่อนตัดสินใจ
- ไฝชั้นลึกที่เอาออกด้วยเลเซอร์หรือพลาสม่าอาจมีเม็ดสีกลับ 10–20 เปอร์เซ็นต์ จึงอาจต้องทำซ้ำหรือเลือกตัดเย็บ
- ทุกวิธีทิ้งรอยเล็กน้อย เป็นรอยบุ๋มตื้น ชมพู หรือคล้ำที่จางใน 2–6 เดือน
- หูดอาจกลับจากไวรัสรอบข้าง ตรวจซ้ำที่ 4–6 สัปดาห์
- ประวัติคีลอยด์ ยาละลายลิ่มเลือด เบาหวานคุมไม่ได้ หรือตั้งครรภ์ ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
- ไม่เอาไฝหรือหูดออกเองด้วยด้าย ครีมกัด หรือสมุนไพร เพราะติดเชื้อและเป็นแผลเป็นมากกว่า
ราคา
| ตรวจไฝด้วยกล้องขยายผิว โดยแพทย์ผิวหนัง ทุกเม็ด | ไม่มีค่าใช้จ่าย |
| ติ่งเนื้อ กระเนื้อ ขี้แมลงวัน ต่อเม็ด ยาชา พลาสม่าหรือ RF ยาทาหลังทำ ราคาลดลงเมื่อหลายเม็ด | [ ] |
| ไฝนูน ด้วย CO2 เลเซอร์ ต่อเม็ด ยาชา เลเซอร์ ปิดแผล รวมจี้ซ้ำครั้งที่สองหากเม็ดสีกลับ | [ ] |
| ตัดเย็บและส่งตรวจชิ้นเนื้อ ยาชาฉีด ตัดเย็บโดยแพทย์ ค่าตรวจพยาธิวิทยา ตัดไหม | [ ] |
คำถามที่พบบ่อย
ตัดไฝเจ็บไหม พักฟื้นกี่วัน
ใช้ยาชาทาหรือฉีด ระหว่างทำแทบไม่รู้สึก หลังทำตึงเล็กน้อย ทำงานได้ตามปกติทันที สะเก็ดหลุดใน 5–10 วัน และตัดเย็บมีแผลเย็บ 1–2 สัปดาห์
ตัดไฝแล้วเป็นแผลเป็นไหม
ทุกวิธีทิ้งรอยเล็กน้อย ส่วนใหญ่เป็นรอยชมพูหรือบุ๋มตื้นที่กลืนกับผิวใน 2–6 เดือน ขนาดและความลึกของไฝมีผลมากกว่าวิธี แพทย์จะบอกรอยที่คาดได้ของแต่ละเม็ดก่อนทำ
ไฝกลับมาขึ้นอีกไหม
ไฝตื้น ติ่งเนื้อ และกระเนื้อส่วนใหญ่ไม่กลับมาที่จุดเดิม ไฝลึกมีเม็ดสีกลับได้ 10–20 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งจี้ซ้ำได้ หูดมีโอกาสกลับจากไวรัสรอบข้างและต้องติดตาม
ทำไมต้องส่งตรวจชิ้นเนื้อ
ไฝที่ดูผิดปกติด้วยตาหรือกล้องขยายต้องยืนยันด้วยพยาธิวิทยาว่าไม่ใช่มะเร็งผิวหนัง การจี้ทำลายทิ้งทำให้ไม่มีชิ้นเนื้อให้ตรวจและอาจพลาดการวินิจฉัย เราจึงเลือกตัดเย็บเมื่อสงสัย
เอาออกได้หลายเม็ดในครั้งเดียวไหม
ได้ ติ่งเนื้อและกระเนื้อหลายสิบเม็ดทำในครั้งเดียวได้ภายใน 30–60 นาที ไฝขนาดใหญ่หลายเม็ดอาจแบ่งทำเพื่อให้ดูแลแผลสะดวก